Doğal Bir Yan Ürün Olarak Zeytin Yaprağı Ekstresi Sağlıklı İnsan Hücrelerinde Oksidatif Stres ve DNA Hasarını Modüle Eder

Oksidatif stres kaynaklı DNA hasarı; kanser, kardiyovasküler hastalıklar ve yaşa bağlı patolojiler dâhil olmak üzere kronik hastalıkların gelişiminde merkezi bir rol oynamakta ve bu hastalıklar birlikte halk sağlığı sistemleri ile toplumsal refah üzerinde önemli bir yük oluşturmaktadır. Bu nedenle, sürdürülebilir, düşük maliyetli ve doğal kaynaklı biyoaktif bileşiklere dayanan koruyucu sağlık stratejilerine ilgi giderek artmaktadır. Polifenoller açısından zengin bir tarımsal yan ürün olan zeytin yaprağı ekstraktı (OLE), bu bağlamda umut verici bir adaydır. Bu in vitro çalışmada, OLE’nin sağlıklı insan deri fibroblast hücre hattında (CCD-1072Sk) hücre canlılığı, hücre içi reaktif oksijen türleri (ROS) üretimi ve hidrojen peroksit ile indüklenen oksidatif DNA hasarı üzerindeki konsantrasyona bağlı etkileri değerlendirilmiştir. Oksidatif DNA hasarı, 8-hidroksiguanozin düzeylerinin ölçülmesiyle belirlenmiştir. OLE, konsantrasyona bağlı çift yönlü bir biyolojik etki sergilemiştir. Düşük konsantrasyonlarda (50–300 μg/mL) hücre proliferasyonunu artırmış ve hücre içi ROS düzeylerini anlamlı biçimde azaltarak antioksidan aktivite göstermiştir. Buna karşılık, daha yüksek konsantrasyonlar (>400 μg/mL) pro-oksidan bir yanıt ve sitotoksisiteye yol açmış; IC₅₀ değeri 632 μg/mL olarak saptanmıştır. Önemli olarak, toksik olmayan antioksidan konsantrasyonlarda OLE ile yapılan ön işlem, hidrojen peroksit kaynaklı oksidatif DNA hasarını belirgin biçimde azaltmış; bu durum 8-hidroksiguanozin düzeylerindeki anlamlı düşüşle ortaya konmuştur. Bu bulgular, OLE’nin çift yönlü (antioksidan ve pro-oksidan) doğasını vurgulamakta ve koruyucu sağlık uygulamalarında doz optimizasyonunun önemini ortaya koymaktadır. Güvenli konsantrasyonlarda sürdürülebilir bir tarımsal yan ürünün genoprotektif potansiyelini gösteren bu çalışma, kronik hastalık yükünü azaltmayı hedefleyen koruyucu sağlık stratejilerine kanıta dayalı doğal bileşiklerin entegrasyonunu desteklemektedir.